بررسی و مطالعه اندیشه های سیاسی-اجتماعی فارابی و آیت الله خمینی
بررسی و مطالعه اندیشه های سیاسی-اجتماعی فارابی و آیت الله خمینی
(مدینه فاضله از اندیشه تا عمل)
فارابی سیاست را اسم مشترک برای همه ی انواع آن می داند و بر اساس ایده ی تقابل ارزشی آن را به دو نوع،سیاست فاضله و غیر فاضله تقسیم می کند و در تعریف سیاست فاضله می گوید : (السیاسه الفاضله هی التی ینال بها نوعا من الفضیله لا یمکن ان ینال بها… و ینال المسوسین من الفضائل فی حیاتهم الدنیویه و الحیاه الاخیره)) یعنی سیاست فاضله عبارت است از سیاستی که انسان را به سعادت می رساند که بدون آن رسیدن به سعادت امکان پذیر نیست.هم چنین شهروندان را در دنیا و آخرت به فضایلی رهنمون می شود که در غیر آن رسیدن بدان میسر نیست.ضرورت تشکیل چنین جامعه ای از دید فارابی رشد و تعالی انسانها است.
همچنین فارابی درباره ی مدینه فاضله اصل خود را سعادت و کمال انسانها قرار می دهد که این موضوع در سه سطح قابل بررسی است :
نخست نظام سیاسی مدینه فاضله که اهل آن برای رسیدن به غایت سعادت با هم تعاون و همکاری دارند((المدینه یقصد بالجتماع فیها التعاون علی الاشیاء التی تنال بها السعاده الحقیقیه))
دوم نظام سیاسی امت فاضله
سوم نظام سیاسی معموره فاضله
آیت الله خمینی نیز ضرورت تشکیل حکومت اسلامی را اجرای احکام الهی و رشد و تعالی انسانها می داند و اعتقاد دارد حکومت خدا یعنی حکومت قانون الهی و برای اداره چنین حکومتی نظارت و حضور فقها را لازم می داند؛همانطور که معلم ثانی برای اداره حکومت فاضله به رئیس اول اشاره می کند که مشروعیت او برگرفته از فقه و شریعت است و همچنین مقبولیت آن را در دو بعد الهی و اجتماعی تقسیم می کند. مواردی را که آیت الله خمینی برای مقبولیت فقیه بیان می دارد نیز تا حد زیادی مشروط به همین دو بعد معلم ثانی است؛یعنی بعد الهی و اجتماعی(مردم)
آیت الله خمینی با مطرح کردن یک حقیقت تاریخی که پیامبر خلیفه تعیین کرده است این سوال را مطرح می کند که آیا تعیین خلیفه برای بیان احکام است؟بیان احکام که نیازی به خلیفه ندارد؛پس خلیفه برای حکومت و اجرای قوانین است.آیت الله خمینی در کتاب ولایت فقیه ضرورت تشکیل حکومت اسلامی را اینگونه بیان می کند:
1- عمل پیامبر در تشکیل حکومت
2- ضرورت استمرار اجرای احکام الهی که فقط در زمان پیامبر ضرورت ندارد بلکه برای همیشه است
3- ماهیت و کیفیت قوانین اسلام که بدون حکومت قابل اجرا نیست
آیت الله خمینی درباره ی ماهیت حکومت اسلامی آن را نوع خاصی از حکومت مشروطه می داند یعنی مشروط به قوانین اسلام همانطور که فارابی نیز ماهیت مدینه فاضله را اجرای به قوانین الهی مشروط به فائقه و الوهیت می داند.
در این مقاله سعی شده است به بررسی دیدگاه های آیت الله خمینی و فارابی درباره ی سیاست و حکومت و فرد حاکم به صورت تطبیقی پرداخته شود. و لازم به تاکید است این مقاله بیشتر محور تفکر را بر روی معلم ثانی فارابی متمرکز نموده است.
تعداد صفحات : 29
![[تصویر: 8c0bc18c61be03d55154e4259aaec2a5.jpg]](http://www.aftab.ir/articles/science_education/education_training/images/8c0bc18c61be03d55154e4259aaec2a5.jpg)
